Antalya'da 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), küresel enerji dönüşümüne ilişkin önemli bir hedefi gündeme taşıdı. Türkiye'nin öncülüğünde geliştirilen ve Avustralya'nın da desteklediği girişim, elektriğin dünya genelindeki nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçlıyor.
“35'e 35” olarak adlandırılan hedef, ulaşım, sanayi ve binalarda fosil yakıtların doğrudan kullanımı yerine elektrikli teknolojilere geçişi hızlandırmayı öngörüyor.
Türkiye'nin ev sahipliğinde COP31 zirvesi
Birleşmiş Milletler iklim müzakereleri bu yıl Antalya'da gerçekleştiriliyor. Türkiye konferansın başkanlığını yürütürken Avustralya, müzakerelerin yönetiminde görev üstleniyor.
Zirvede sera gazı emisyonlarının azaltılması, yenilenebilir enerji yatırımları, iklim finansmanı ve ülkelerin enerji dönüşümüne yönelik sorumlulukları ele alınıyor.
Türkiye'nin COP31 eylem gündeminde elektrikleşme hedefi önemli bir yer tutuyor.
2035 yılına kadar yüzde 35 hedefi
Girişim kapsamında elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının yaklaşık yüzde 21 seviyesinden 2035'e kadar yüzde 35'e çıkarılması hedefleniyor.
Bu dönüşümün elektrikli ulaşım araçları, enerji verimli binalar, ısı pompaları ve sanayide elektrikli üretim teknolojileriyle desteklenmesi planlanıyor.
Hedefin gerçekleştirilebilmesi için elektrik şebekelerinin güçlendirilmesi, enerji depolama kapasitesinin artırılması ve yenilenebilir enerji yatırımlarının yaygınlaştırılması gerekiyor.
Murat Kurum enerji dönüşümünün önemini vurguladı
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, elektrikleşmenin enerji dönüşümünün önemli unsurlarından biri olduğunu belirtti.
COP31 Başkanlığı, elektrikli teknolojilerin yaygınlaşmasını yalnızca emisyon azaltımı açısından değil, enerji maliyetleri ve yeni istihdam olanakları bakımından da değerlendiriyor.
Ancak hedefin hayata geçirilmesi, ülkelerin ekonomik koşullarına, teknolojik altyapılarına ve finansman imkânlarına bağlı olacak.
Çevre örgütlerinden madencilik uyarısı
Elektrikli araç bataryaları, güneş panelleri, rüzgâr türbinleri ve elektrik şebekeleri için kullanılan metallere yönelik talebin artması bekleniyor.
Çevre ve insan hakları kuruluşları, enerji dönüşümünün madencilik faaliyetleri nedeniyle yeni çevresel ve toplumsal sorunlar oluşturmaması gerektiğini savunuyor.
Özellikle su kaynaklarının kirlenmesi, doğal yaşam alanlarının zarar görmesi ve yerel toplulukların haklarının korunması konuları gündemde.
Uluslararası kuruluşlar, kritik minerallerin çıkarılması ve işlenmesi süreçlerinde daha güçlü çevresel denetim mekanizmaları oluşturulması çağrısında bulunuyor.
Elektriğin kaynağı da tartışma konusu
COP31'de gündeme gelen hedefin tartışmalı yönlerinden biri, elektrik tüketimindeki artışın mutlaka yenilenebilir kaynaklardan sağlanmasını zorunlu kılmaması.
Uzmanlar, elektrik kullanımının artmasının tek başına sera gazı emisyonlarını azaltmaya yetmeyebileceğine dikkat çekiyor.
Elektriğin kömür ve doğal gaz gibi fosil yakıtlardan üretilmeye devam etmesi durumunda iklim hedeflerine ulaşmak zorlaşabilir.
Bu nedenle elektrikleşme sürecinin güneş, rüzgâr ve diğer düşük emisyonlu enerji kaynaklarının yaygınlaştırılmasıyla birlikte yürütülmesi önem taşıyor.
COP31 görüşmeleri 20 Kasım'a kadar sürecek
Antalya'daki iklim konferansında ülkelerin enerji dönüşümüne ilişkin taahhütleri ve finansman olanakları değerlendirilmeye devam ediyor.
“35'e 35” girişimi, ülkeleri ortak bir hedef etrafında buluşturmayı amaçlayan gönüllü bir girişim niteliği taşıyor. Hedefin uygulanması için ülkelerin atacağı somut adımlar belirleyici olacak.
Zirvenin 20 Kasım'da tamamlanması planlanırken müzakerelerden çıkacak kararların küresel iklim politikalarının geleceği açısından önem taşıması bekleniyor.